Tổng quan về điều trị bệnh viêm đa cơ

Tổng quan về hỗ trợ điều trị bệnh viêm đa cơ

Đăng lúc: 31/05/2015 - 08:55

Viêm đa cơ và viêm da cơ (bao gồm viêm đa cơ kèm biểu hiện ở da) là bệnh hệ thống chưa rõ nguyên nhân, có cơ chế tự miễn dịch. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng viêm, thoái hóa của các sợi cơ vân, gây yếu cơ, teo cơ, đặc biệt là các cơ ở gốc chi dẫn đến giảm hoặc mất chức năng vận động. Bệnh gặp ở nữ nhiều hơn nam giới với tỷ lệ nữ/nam khoảng 2/1. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuối song hay gặp nhất ở độ tuổi 40-60, hiếm gặp hơn ở trẻ em, nếu gặp thì hay ở độ tuổi từ 5 đến 14 tuổi.

Lâm sàng:

- Biểu hiện của bệnh gồm có yếu cơ gốc chi, đối xứng hai bên, đau cơ tự nhiên hay khi bóp cơ, teo cơ nếu ở giai đoạn muộn hoặc khi bệnh tiến triển.

- Đối với viêm da cơ thì ngoài biểu hiện ở cơ như trên thì còn biểu hiện đặc hiệu ở da như phù tím quanh mi, ban Gottron hay dấu hiệu bàn tay người thợ cơ khí.


Ảnh minh họa


Cận lâm sàng: 3 xét nghiệm cơ bản bao gồm

- Men cơ (CK) tăng cao

- Điện cơ có dấu hiệu tăng hoạt động tự phát (lúc nghỉ), giảm biên độ, rung sợi cơ, điện thế đa pha (lúc co cơ)

- Sinh thiết cơ có biểu hiện thâm nhiễm tế bào viêm một nhân ở sợi cơ, tổ chức kẽ hay quanh các mạch máu kèm hoại tử cơ.

Chẩn đoán:

- Chẩn đoán xác định viêm đa cơ khi có ít nhất 2 trong 3 triệu chứng cận lâm sàng trên

- Chẩn đoán viêm da cơ khi có viêm đa cơ kèm thêm biểu hiện đặc hiệu ở da.

Điều trị:

- Corticosteroid: là liệu pháp điều trị cơ bản (trong trường hợp không đáp ứng thì có thể dùng một số thuốc ức chế miễn dịch khác)

+ Corticosteroid thường khởi đầu với liều cao tấn công, thường dùng prednisolone (hoặc thuốc corticoid khác liều tương đương) 1-2 mg/kg/ngày (với trẻ em liều dùng thường bắt đầu từ 4-5 mg/m2 da/ngày) từ 2-4 tuần, có thể kéo dài hơn sau đó giảm liều dần 5- 10mg sau mỗi 2- 4 tuần khi các triệu chứng đau cơ, yếu cơ cải thiện.

+ Trường hợp bệnh nặng, tiến triển nhanh có thể truyền methyl prednisolone tĩnh mạch liều bolus 750-1000 mg/ngày trong 3-5 ngày liền sau đó giảm liều xuống 2mg/kg cân nặng/ ngày rồi giảm liều dần tùy đáp ứng

+ Khi tình trạng lâm sàng có dấu hiệu cải thiện rõ rệt, men cơ trở về bình thường thì chuyển sang liều duy trì 5-10 mg prednisolone mỗi ngày hay liều thấp nhất mà có thể kiểm soát được bệnh

Lưu ý: 

a) Khi dùng corticosteroid kéo dài có thể gây các tác dụng phụ như viêm dạ dày, hội chứng Cushing, loãng xương, tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn, đục thủy tinh thể... Cần bổ xung canci, vitamin D cũng như kali và đề phòng các biến chứng tiêu hóa do thuốc

b) Bệnh cơ do corticoid cũng là một biến chứng cần phân biệt với bệnh cơ do viêm. Nếu triệu chứng cơ nặng lên mà không kèm tăng men cơ, hoặc triệu chứng cơ không cải thiện hoặc tăng lên khi tăng liều corticoid là những dấu hiệu nhận biết tác dụng phụ này


- Thuốc ức chế miễn dịch: trường hợp bệnh nhân không đáp ứng với liều cao corticoid (thông thường sau điều trị 4 tuần mà triệu chứng không cải thiện) hoặc có tiên lượng nặng như khó thở, suy hô hấp hoặc có tình trạng phụ thuộc corticoid (triệu chứng bệnh nặng lên khi giảm liều prednisolone xuống dưới 20 mg/ngày) thì cần phối hợp corticosteroid với các thuốc ức chế miễn dịch như methotrexate, azathioprin hoặc cyclophosphamid.

+ Azathioprin (Imuran) thường được dùng phối hợp với corticosteroid nhằm làm giảm liều, qua đó giảm các tác dụng phụ không mong muốn của thuốc này. Thuốc có tác dụng đối kháng chuyển hóa nhân purin, ức chế tổng hợp DNA, RNA và protein từ đó giảm tăng sinh các tế bào miễn dịch, giảm các hoạt động miễn dịch. Liều khởi đầu thường từ 1 mg/kg cân nặng/ngày trong 4- 8 tuần, sau đó tăng dần 0,5mg/kg mỗi 1 tháng, có thể tới liều 2,5- 3 mg/kg/ngày. Thời gian điều trị azathioprin có thể kéo dài tới 6 tháng. Thuốc thường ít có chỉ định cho trẻ em.

+ Methotrexate uống mỗi tuần một lần, liều khởi đầu 7,5- 10mg/ tuần sau đó tăng dần liều từ 15-25 mg/tuần tùy đáp ứng, thời gian điều trị trong 4-6 tháng. Liều cho trẻ em từ 5- 15 mg/m2 da/ tuần.

+ Trường hợp bệnh nhân không đáp ứng hoặc có chống chỉ định với methotrexate như có viêm phổi kẽ hay xơ phổi) thì dùng cyclophosphomid truyền tĩnh mạch 500-750 mg/m2 da, mỗi tháng một lần trong 6 tháng, sau đó có thể duy trì 3 tháng/lần trong 1-2 năm hoặc duy trì bắng các thuốc khác như corticoid liều thấp hay azathioprin.

- Globulin miễn dịch: đối với những bệnh nhân nặng không đáp ứng với điều trị liều cao corticosteroid hoặc có tổn thương gây liệt cơ hô hấp đe dọa tính mạng thì xét dùng globulin miễn dịch truyền tĩnh mạch chậm với liều là 0,4 g/kg/ngày trong 5 ngày hoặc 1g/kg/ngày trong 2 ngày, có thể nhắc lại sau mỗi tháng tùy đáp ứng. Lưu ý thuốc chỉ dùng cho người lớn.

- Các thuốc điều trị khác và thuốc mới:

+ Ngoài ra có thể dùng các thuốc ức chế miễn dịch khác như mycophenolate mofetil 2g/ngày hoặc dùng cyclosporine, chlorambucine

+ Ngày nay cùng với sự tiến bộ của y học thì một số thuốc ức chế yếu tố hoại tử u (TNF- tumor necrosis factors inhibitors) như etanercept 25 mg tiêm dưới da 2 lần/ tuần, infliximab 3mg/ kg truyền tĩnh mạch ở tuần đầu, tuần 2 và tuần thứ 6, sau đó nhắc lại sau mỗi 2 tháng cũng là những thuốc có thể cân nhắc chọn lựa trong điều trị bệnh

- Điều trị tại chỗ: trong viêm da cơ, ngoài điều trị toàn thân như trên, nếu có tổn thương da vừa hoặc nặng có thể thêm chloroquine 250 mg/ngày hoặc corticosteroid bôi ngoài da

- Theo dõi và dự phòng biến chứng:

+ Bệnh nhân viêm da cơ, viêm đa cơ khi điều trị liều cao corticoid hoặc thuốc ức chế miễn dịch khác cần được nằm viện theo dõi sát sao các biến chứng có thể xảy ra, đặc biệt các biến chứng về tim mạch, hô hấp, xét nghiệm công thức máu cũng như chức năng gan thận

+ Để theo dõi đáp ứng điều trị cần kiểm tra đánh giá cơ lực, trương lực cơ, làm xét nghiệm men cơ (CK). Điều trị các biến chứng và triệu chứng phối hợp khác nếu có. Phối hợp điều trị lý liệu pháp để duy trì chức năng vận động của khớp tránh biến chứng co cứng khớp

Theo bacsinoitru.vn

Ngoài phác đồ điều trị trên, bệnh nhân bị viêm đa cơ nên dùng thêm thực phẩm chức năng Kim Miễn Khang hàng ngày để hỗ trợ điều trị. Kim Miễn Khang với thành phần chính là sói rừng, kết hợp với Nhàu, thổ phục linh giúp làm điều hòa hệ miễn dịch.

*Tác dụng có thể khác nhau tuỳ cơ địa của người dùng


* Tác dụng có thể khác nhau tuỳ cơ địa của người dùng



QUẢNG CÁO